Đáo hạn phái sinh là thời điểm một hợp đồng phái sinh, như hợp đồng tương lai hoặc hợp đồng quyền chọn, hết hạn và được thanh toán hoặc thực hiện. Đây là một yếu tố quan trọng trong việc giao dịch các công cụ tài chính phái sinh, vì nó xác định thời điểm cuối cùng để thực hiện quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia hợp đồng.
Đáo hạn phái sinh đóng vai trò then chốt trong quản lý rủi ro và chiến lược đầu tư. Nó giúp nhà đầu tư dự đoán và lên kế hoạch cho các giao dịch, đồng thời cung cấp thông tin về thời điểm và cách thức các nghĩa vụ hợp đồng sẽ được thanh toán.
Hợp đồng tương lai là thỏa thuận mua hoặc bán một tài sản với giá xác định vào một ngày trong tương lai. Ngày đáo hạn của hợp đồng tương lai là ngày mà các bên phải hoàn tất giao dịch theo thỏa thuận.
Nếu bạn mua một hợp đồng tương lai dầu thô đáo hạn vào tháng 6, bạn cam kết mua dầu thô với giá đã thỏa thuận vào ngày đáo hạn tháng 6.
Hợp đồng quyền chọn là hợp đồng cho phép, nhưng không bắt buộc, người nắm giữ quyền chọn mua hoặc bán một tài sản cơ sở với giá đã định trước vào hoặc trước ngày đáo hạn.
Nếu bạn mua một quyền chọn mua cổ phiếu ABC với giá thực hiện là 50.000 VND, đáo hạn vào tháng 6, bạn có quyền mua cổ phiếu ABC với giá 50.000 VND vào hoặc trước ngày đáo hạn.
Ngày đáo hạn phái sinh là ngày cuối cùng mà một hợp đồng phái sinh còn hiệu lực. Vào ngày này, hợp đồng phải được thanh toán hoặc thực hiện. Đối với hợp đồng tương lai, đây là ngày các bên phải trao đổi tài sản cơ sở hoặc thanh toán tiền mặt. Đối với hợp đồng quyền chọn, đây là ngày cuối cùng người nắm giữ quyền chọn có thể thực hiện quyền của mình.
Ngày đáo hạn của các hợp đồng phái sinh thường được quy định rõ ràng khi hợp đồng được lập. Các hợp đồng tương lai và quyền chọn trên các sàn giao dịch thường có các ngày đáo hạn cố định, chẳng hạn như ngày thứ Sáu thứ ba của tháng đáo hạn.
Ví dụ: Trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE), các hợp đồng tương lai chỉ số VN30 thường đáo hạn vào ngày thứ Năm thứ ba của tháng.
Ngày đáo hạn phái sinh có thể ảnh hưởng đáng kể đến giá của tài sản cơ sở. Các nhà đầu tư và nhà giao dịch thường điều chỉnh vị thế của mình trước ngày đáo hạn, dẫn đến sự biến động giá.
Ví dụ: Trước ngày đáo hạn hợp đồng tương lai VN30, nhà đầu tư có thể mua hoặc bán cổ phiếu thành phần của chỉ số VN30 để điều chỉnh danh mục đầu tư, làm cho giá các cổ phiếu này biến động.
Ngày đáo hạn phái sinh là yếu tố quan trọng trong việc xây dựng chiến lược giao dịch. Nhà đầu tư phải cân nhắc ngày đáo hạn để tối ưu hóa lợi nhuận và quản lý rủi ro.
Ví dụ: Nhà đầu tư có thể chọn chiến lược cuộn vị thế (rollover), tức là đóng vị thế hiện tại và mở vị thế mới với hợp đồng đáo hạn ở kỳ sau, để duy trì sự hiện diện trên thị trường mà không bị ảnh hưởng bởi ngày đáo hạn hiện tại.
Để quản lý rủi ro liên quan đến ngày đáo hạn phái sinh, nhà đầu tư nên đa dạng hóa danh mục đầu tư của mình bằng cách đầu tư vào nhiều loại tài sản và hợp đồng phái sinh khác nhau.
Ví dụ: Thay vì chỉ đầu tư vào hợp đồng tương lai chỉ số VN30, nhà đầu tư có thể đa dạng hóa sang hợp đồng tương lai dầu thô, vàng hoặc quyền chọn cổ phiếu.
Nhà đầu tư có thể sử dụng các chiến lược phòng ngừa rủi ro, như bán khống hoặc mua quyền chọn bảo vệ (protective put), để giảm thiểu rủi ro liên quan đến ngày đáo hạn phái sinh.
Ví dụ: Nếu nhà đầu tư lo ngại giá cổ phiếu ABC sẽ giảm trước ngày đáo hạn hợp đồng quyền chọn, họ có thể mua quyền chọn bảo vệ để hạn chế thiệt hại.
Theo dõi sát sao các diễn biến trên thị trường và điều chỉnh vị thế giao dịch trước ngày đáo hạn là một cách hiệu quả để quản lý rủi ro.
Ví dụ: Nhà đầu tư có thể bán các hợp đồng tương lai đang nắm giữ nếu thấy rằng xu hướng thị trường không thuận lợi, hoặc mua thêm hợp đồng tương lai nếu dự đoán giá sẽ tăng trước ngày đáo hạn.
Giao dịch ngắn hạn với hợp đồng phái sinh đòi hỏi nhà đầu tư phải tận dụng các biến động giá trong thời gian ngắn để kiếm lời.
Ví dụ: Nhà đầu tư có thể mua hợp đồng tương lai VN30 và bán ngay trong ngày nếu thấy giá tăng mạnh, hoặc bán khống và mua lại khi giá giảm.
Giao dịch trung và dài hạn với hợp đồng phái sinh thường liên quan đến việc giữ vị thế qua nhiều phiên giao dịch và tận dụng xu hướng dài hạn của thị trường.
Ví dụ: Nhà đầu tư có thể giữ hợp đồng tương lai dầu thô trong vài tháng nếu dự đoán giá dầu sẽ tăng trong thời gian tới.
Chiến lược cuộn vị thế giúp nhà đầu tư duy trì vị thế mà không bị ảnh hưởng bởi ngày đáo hạn. Bằng cách đóng vị thế hiện tại và mở vị thế mới với hợp đồng đáo hạn ở kỳ sau, nhà đầu tư có thể tiếp tục theo đuổi chiến lược đầu tư của mình.
Ví dụ: Trước ngày đáo hạn hợp đồng tương lai VN30 tháng 6, nhà đầu tư có thể bán hợp đồng tháng 6 và mua hợp đồng tháng 7 để duy trì vị thế.
Tại Việt Nam, hợp đồng tương lai chỉ số VN30 thường đáo hạn vào ngày thứ Năm thứ ba của tháng đáo hạn. Đây là ngày quan trọng khi các nhà đầu tư phải điều chỉnh vị thế của mình để tránh rủi ro liên quan đến việc thanh toán.
Ví dụ: Nếu hợp đồng tương lai VN30 đáo hạn vào ngày 15 tháng 6, nhà đầu tư cần phải đóng hoặc cuộn vị thế của mình trước ngày này để tránh bị ép buộc thanh toán.
Ngày đáo hạn của hợp đồng quyền chọn cổ phiếu tại Việt Nam thường là ngày thứ Sáu cuối cùng của tháng đáo hạn. Vào ngày này, người nắm giữ quyền chọn phải quyết định có thực hiện quyền của mình hay không.
Ví dụ: Nếu bạn nắm giữ quyền chọn mua cổ phiếu VIC với giá thực hiện là 100.000 VND, đáo hạn vào ngày 30 tháng 6, bạn phải quyết định có mua cổ phiếu với giá này hay không vào hoặc trước ngày đáo hạn.
Biến động thị trường có thể ảnh hưởng lớn đến giá trị và quyết định của nhà đầu tư liên quan đến các hợp đồng phái sinh.
Ví dụ: Một biến động mạnh về giá cổ phiếu hoặc chỉ số trước ngày đáo hạn có thể khiến nhà đầu tư thay đổi chiến lược giao dịch của mình.
Các yếu tố kinh tế và chính trị cũng ảnh hưởng đến ngày đáo hạn phái sinh. Thay đổi về chính sách kinh tế hoặc biến động chính trị có thể làm thay đổi dự đoán về giá tài sản cơ sở.
Ví dụ: Một chính sách tài khóa mới có thể ảnh hưởng đến dự đoán về lãi suất và làm thay đổi giá trị của các hợp đồng phái sinh liên quan.
Tâm lý nhà đầu tư trước ngày đáo hạn cũng có thể dẫn đến biến động giá lớn. Nhà đầu tư thường có xu hướng điều chỉnh vị thế của mình để tránh rủi ro, gây ra các biến động về giá.
Ví dụ: Trước ngày đáo hạn, nếu nhà đầu tư lo ngại về tình hình thị trường, họ có thể bán ra các hợp đồng đang nắm giữ, dẫn đến áp lực giảm giá.
Đáo hạn phái sinh là một khía cạnh quan trọng trong giao dịch các công cụ tài chính phái sinh. Hiểu rõ về ngày đáo hạn phái sinh và các yếu tố ảnh hưởng đến nó giúp nhà đầu tư quản lý rủi ro và xây dựng chiến lược giao dịch hiệu quả. Việc theo dõi sát sao các diễn biến trên thị trường, đa dạng hóa danh mục đầu tư, và sử dụng các chiến lược phòng ngừa rủi ro là những cách tiếp cận hiệu quả để tận dụng lợi ích và giảm thiểu rủi ro từ ngày đáo hạn phái sinh.
Hãy tiếp tục theo dõi website của chúng tôi để cập nhật thông tin mới nhất và các công cụ hỗ trợ đầu tư. Chúng tôi luôn nỗ lực cung cấp những kiến thức và giải pháp đầu tư tốt nhất, giúp bạn thành công trên con đường đầu tư của mình.